9 Series of Aluminium Alloys

อลูมิเนียมถือได้ว่าเป็นโลหะที่ถูกนำมาใช้ประโยชน์มากที่สุดตัวหนึ่งทั้งในภาคอุตสาหกรรมและภาคครัวเรือน โดยเราสามารถพบอลูมิเนียมได้ทั้งในรูปแบบกระป๋องอลูมิเนียมบรรจุเครื่องดื่ม ฟอยล์ห่ออาหาร อุปกรณ์ครัว กรอบประตูหน้าต่าง ชิ้นส่วนรถยนต์ หรือแม้แต่ชิ้นส่วนเครื่องบินและชิ้นส่วนยานอวกาศ ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ล้วนมีส่วนผสมหลักเป็นโลหะอลูมิเนียมทั้งสิ้น แต่อลูมิเนียมที่ว่านั้นจะมีความเหมือนและความต่างกันอย่างไร? Aluminium Loop ชวนผู้อ่านมาหาคำตอบกันค่ะ

ก่อนอื่นเลยเรามาเรียนรู้ถึงคุณสมบัติของอลูมิเนียมกันก่อนดีกว่า เพราะบางคนอาจจะสงสัยว่าเจ้าโลหะตัวนี้มีดียังไง ทำไมถึงนำไปใช้ประโยชน์ได้หลากหลายเลย

ด้วยคุณสมบัติที่มีความแข็งแรงแต่มีความหนาแน่นน้อยและน้ำหนักเบา นำความร้อนและความเย็นได้ดี ทนต่ออากาศจึงไม่ถูกกัดกร่อน สามารถขึ้นรูปได้ง่าย และที่สำคัญสามารถรีไซเคิลเพื่อนำกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ได้เรื่อยๆ ไม่รู้จบ ทำให้อลูมิเนียมถูกนำไปใช้ในหลากหลายอุตสาหกรรม

อย่างไรก็ตาม หลายผลิตภัณฑ์ที่มีอลูมิเนียมเป็นส่วนประกอบนั้นไม่ได้ใช้อลูมิเนียมบริสุทธิ์ 100% แต่มักจะเป็นอลูมิเนียมผสม (Aluminium Alloy) กับธาตุอื่นๆ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของวัสดุให้เหมาะกับการใช้งานนั้นๆ ซึ่งธาตุที่ผสมก็มีทั้งแม็กนีเซียม, ซิลิกอน, ทองแดง, แมงกานีส และสังกะสี เป็นต้น โดยเราสามารถแยก Aluminium Alloy ออกเป็น 9 ซีรีส์ ตามคุณสมบัติของอลูมิเนียมที่มีการผสมกับธาตุต่างๆ แล้ว

Series 1xxx: อลูมิเนียมที่มีความบริสุทธิ์ไม่น้อยกว่า 99.00%

  • ความบริสุทธิ์ของอลูมิเนียมอยู่ระหว่าง 99.0% – 99.9% มีความแข็งแรงไม่สูงมาก แต่มีความเหนียว นำความร้อนและนำไฟฟ้าได้ดี และสะท้อนแสงได้ดี สามารถขึ้นรูปและตัดแปรรูปได้ง่าย เหมาะสำหรับใช้ทำเครื่องครัวและภาชนะใส่อาหาร สายไฟฟ้าแรงสูง แผ่นสะท้อนแสง เป็นต้น

Series 2xxx: อลูมิเนียมเจือทองแดง (Aluminium-Copper Alloys) 

  • มีความแข็งแรงสูง โดยทองแดงยังช่วยให้การไหลของโลหะดีขึ้น นิยมใช้กับงานที่ต้องการความแข็งแรงสูง เช่น กระทะล้อ ล้อแม็ก หัวลูกสูบ กระบอกสูบ เป็นต้น

Series 3xxx: อลูมิเนียมเจือแมงกานีส (Aluminium-Manganese Alloys)

  • มีความแข็งแรงค่อนข้างดี ต้านทานการกัดกร่อนได้ดี มีความยืดหยุ่น จึงสามารถดัดโค้งได้ นิยมนำมาทำกระป๋อง ฝาเครื่องดื่ม เครื่องใช้ไฟฟ้า ชิ้นส่วนยานยนต์ เครื่องทำความเย็น เป็นต้น

Series 4xxx: อลูมิเนียมเจือซิลิกอน (Aluminium-Silicon Alloys)

  • ซิลิกอนช่วยให้โลหะผสมนี้มีน้ำหนักเบา เพิ่มคุณสมบัติของการไหลตัวขณะขึ้นรูปได้ดี ไม่แตกหักง่าย และยังต้านทานการสึกกร่อนได้ดี เหมาะที่จะขึ้นรูปงานที่มีความซับซ้อน เช่น งานด้านสถาปัตยกรรม ห้องเครื่องและก้านสูบของเครื่องยนต์ เป็นต้น

Series 5xxx: อลูมิเนียมเจือแมกนีเซียม (Aluminium-Magnesium Alloys) 

  • มีความแข็งแรงสูง ช่วยให้แผ่นอลูมิเนียมมีความกรอบ ทนต่อการกัดกร่อนได้ดี โดยเฉพาะ น้ำทะเล จึงนิยมใช้ทำอุปกรณ์สำหรับเรือเดินทะเล และฝากระป๋อง เป็นต้น

Series 6xxx: อลูมิเนียมเจือแมกนีเซียมและซิลิกอน (Aluminium-Magnesium-Silicon Alloys)

  • มีคุณสมบัติที่ง่ายต่อการกลึง ไส ขัดแต่ง นิยมใช้ในงานสถาปัตยกรรม ใช้ทำเฟอร์นิเจอร์ กรอบประตูหน้าต่าง ชิ้นส่วนยานยนต์ และเครื่องใช้ไฟฟ้า เป็นต้น

Series 7xxx: อลูมิเนียมเจือสังกะสี (Aluminium-Zinc Alloys) 

  • มีความแข็งแรงสูงมาก น้ำหนักเบา ทนแรงดันได้สูง ต้องขึ้นรูปโดยใช้ความร้อน ใช้ในการผลิตชิ้นส่วนเครื่องบิน และชิ้นส่วนโทรศัพท์มือถือ เป็นต้น

Series 8xxx: อลูมิเนียมเจือลิเธียม (Aluminium-Lithium Alloys) 

  • มีส่วนผสมของลิเธียมซึ่งเป็นธาตุที่มีความหนาแน่นน้อยที่สุด ทำให้โลหะอลูมิเนียมผสมชนิดนี้มีน้ำหนักเบา มักใช้ในอุตสาหกรรมการบินและอวกาศเป็นหลัก เนื่องจากช่วยลดน้ำหนักได้มาก เช่น ชิ้นส่วนอวกาศ เครื่องบินรบ เป็นต้น

Series 9xxx: ยังไม่มีการใช้งาน

ตัวเลขตัวแรก 1-9 จะเป็นตัวเลขที่แสดงถึงซีรีส์ของอลูมิเนียมผสมทั้ง 9 ซีรีส์ และในแต่ละซีรีส์จะมีตัวเลขหลักที่สองถึงหลักที่สี่แตกต่างกันไปอีกตามปริมาณส่วนผสมที่แตกต่างกัน ตัวอย่างเช่น

กระป๋องอลูมิเนียมใช้อลูมิเนียมในซีรีส์ที่ 3 (อลูมิเนียมเจือแมงกานีส) ที่มีคุณสมบัติด้านความแข็งแรงค่อนข้างดี แต่ไม่ถึงกับสูงมาก แต่มีความยืดหยุ่นและความเหนียวสูง ซึ่งช่วยให้การขึ้นรูปกระป๋องทำได้ง่าย โดยจัดเป็น Aluminium Alloy 3104 

ในขณะที่ฝากระป๋องที่หลายคนอาจจะเข้าใจว่าคงใช้อลูมิเนียมชนิดเดียวกันกับตัวกระป๋อง แต่ที่จริงแล้วกลับใช้อลูมิเนียมในซีรีส์ที่ 5 (อลูมิเนียมเจือแมกนีเซียม) ที่มีความแข็งแรงและความกรอบเปราะมากกว่า รวมถึงทนต่อการกัดกร่อนได้ดี เพื่อให้ตัวฝาคงตัวและสามารถเปิดบริโภคได้ง่าย โดยจัดเป็น Aluminium Alloy 5182

ถึงแม้อลูมิเนียมจะถูกแยกย่อยออกได้ถึง 9 ซีรีส์ ตามส่วนผสมที่แตกต่างกันไป แต่สุดท้ายแล้วก็สามารถนำกลับมารีไซเคิลได้เหมือนกันทุก Aluminium Alloy ไม่ใช่เพียงแค่กระป๋องอลูมิเนียมเท่านั้นที่สามารถรีไซเคิลได้ แต่ถ้าจะให้ดีก็ควรรีไซเคิลอลูมิเนียมชนิดต่างๆ ให้กลับไปเป็นผลิตภัณฑ์ชนิดเดิม เพื่อลดความจำเป็นในการเพิ่มสารตั้งต้นเข้าไป

รู้อย่างนี้แล้วหากใครมีเครื่องใช้ไฟฟ้า ชิ้นส่วนรถยนต์ หรือวัสดุงานก่อสร้างต่างๆ ไม่ใช้แล้วที่ทำจากอลูมิเนียม รวมถึงกระป๋องอลูมิเนียมบรรจุเครื่องดื่มที่บริโภคหมดแล้ว ก็สามารถนำไปขายที่ร้านขายของเก่าเพื่อให้อลูมิเนียมเหล่านี้กลับเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลและสามารถนำไปใช้ประโยชน์ต่อไปได้นะคะ นอกจากจะรักษ์โลกแล้ว ยังขายได้ราคาดีอีกด้วยนะ (อ่านบทความเรื่องราคาอลูมิเนียมเพิ่มเติมได้ที่ https://aluminiumloop.com/lme-aluminium-price/)

ขอบคุณสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมจาก Anglo Asia Group โรงงานรีไซเคิลวัสดุอลูมิเนียมที่ได้รับการยอมรับด้วยประสบการณ์และความเชี่ยวชาญ

ที่มา
– Muang Thong Aluminium, ประเภทอลูมิเนียมและการใช้งาน
http://www.mtaluminium.com/uploads/news/Alloy_Composition_(2).pdf
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

บทความที่เกี่ยวข้อง

ส่องมุมมองประเทศไทย ในการทำ EPR

ขยะในประเทศไทยส่งผลกระทบทั้งต่อสิ่งแวดล้อมไม่น้อยเลย เราควรจะแก้ปัญหานี้อย่างไร มีวิธีการใดที่จะนำมาใช้ได้ และภาคส่วนไหนที่ต้องรับผิดชอบบ้าง?

อ่านต่อ

ขวดพลาสติกรีไซเคิล (rPET) ปลอดภัยไหม!?

แม้การรีไซเคิลขวดพลาสติกจะช่วยลดขยะและการใช้ทรัพยากรลง แต่ขวดพลาสติกที่มีส่วนผสมของวัสดุรีไซเคิล (rPET) นั้น ถือว่าปลอดภัยจริงๆ ไหม?

อ่านต่อ